Trà Nhục Quế – Tứ đại danh trà Trung Hoa

---

Trà Nhục Quế là dòng nham trà Vũ Di rất được yêu thích hiện nay, nó cũng là một loại danh trà nằm trong hàng ngũ tứ đại danh trà. Trà Nhục Quế được xem là một trong những dòng trà đương gia hoa đán của nham trà. Vậy lý do gì mà loại trà này lại được ưa chuộng đến vậy? Hãy cùng Hưng Mộc Trà tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé!!!

---

Nguồn gốc và lịch sử phát triển

Nhục quế trà (肉桂茶) hay còn gọi là Ngọc quế (玉桂) là một trong những loại Vũ Di nham trà nổi tiếng được sản xuất trên núi Vũ Di, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc. Đây là một loại trà Ô Long được làm từ lá của cây trà quế bằng phương pháp chế biến như các loại trà của núi Vũ Di.

Trà Nhục Quế có thể coi là dòng trà có hương thơm nhất. Vào đầu những năm 1940, cây trà quế là một trong mười giống được trồng ở các vườn trà ở núi Vũ Di. Từ những năm 1960, do chất lượng giống trà đặc biệt nên loại trà này dần được người dân công nhận và tăng sản lượng trồng.

Mùi thơm và vị của Trà Nhục Quế giống với vỏ quế nên được đặt là “quế”. Trà Nhục Quế Vũ Di có bề ngoài màu nâu xanh cùng mùi hương cay nồng. Sau những năm 1990, trà Vũ Di Sơn được xếp hạng trong số mười loại trà nổi tiếng hàng đầu Trung Quốc, điều này chủ yếu dựa vào hương thơm độc đáo của Nhục Quế Vũ Di.

Đặc điểm của trà Nhục Quế

Trà Nhục Quế ngọt và thơm, không đắng như trà xanh, cũng không có vị chát như trà đen, nó mang tính chất dịu nhẹ và làm ấm cho cơ thể.

Ngoài hương vị đặc trưng của trà núi Vũ Di, trà Nhục Quế còn được người thưởng trà yêu thích bởi vị cay nồng và thơm lâu. Quế có mùi hương đặc trưng, nó có thể giữ nguyên hương thơm thoang thoảng, cay nồng xen lẫn sự ngọt ngào cho dù đã trải qua thời gian ủ lâu.

Các thành phần dùng để pha loại trà này có thể kế đến lá trà và vỏ quế. Thành phẩm vỏ quế được cuộn tròn thành các que hình trụ dài, màu nâu như gỗ, chúng mang hương thơm ngọt ngào. Nước trà sau khi pha có màu vàng cam trong suốt mang hương thơm đặc biệt, hương quế êm dịu. Khi thưởng thức Nhục Quế trà, ta vẫn cảm nhận được hương quế vấn vương nơi đầu lưỡi. Trà Nhục Quế khi pha nhiều lần vẫn giữ được hương thơm thoang thoảng của thảo mộc.

Quy trình sản xuất trà Nhục Quế

1. Thu hoạch lá trà

Trà Nhục Quế Vũ Di nảy mầm vào giữa tháng 4 hàng năm, được khai thác vào đầu tháng 5. Trong điều kiện bình thường, mỗi năm chỉ thu hoạch một vụ, chủ yếu là vụ trà xuân.

Tuy nhiên, một phần do các giống quế có khả năng sinh trưởng sinh dưỡng mạnh và hình thành chồi mới chậm. Vậy nên để cung cấp cho nhu cầu sử dụng trà lớn, để có được thành phẩm kịp thời người ta sẽ chia thu hoạch lá trà ra thành các giai đoạn nhỏ: một lượng nhỏ cây mặt nhỏ được thu hoạch ở giai đoạn đầu, một lượng lớn cây mặt trung bình được thu hoạch vào giữa kỳ và một lượng nhỏ cây mặt lớn – cây trồng được thu hoạch vào thời kỳ sau. Thời gian hái thường từ 10 giờ sáng đến 3 giờ chiều.

Khi thu hoạch cần hái trà vào những ngày nắng đẹp, khi chồi non mọc lên các lá trên cùng của búp và nở ra ở giữa thì hái lá thứ 2, lá thứ 3 thường gọi là “hái trà mở mặt”. Cần phân loại lá trà khi thu hoạch theo các địa điểm thu hoạch khác nhau và các cấp độ lá mới khác nhau để sản xuất riêng biệt, sử dụng các kỹ thuật và biện pháp khác nhau để chế biến lá trà trong các công đoạn tiếp theo.

Quá trình sản xuất ngày nay vẫn sử dụng các phương pháp thủ công truyền thống qua các quy trình như làm héo, làm xanh, cuộn và sấy.

Việc làm héo lá tươi đúng cách là cơ sở tạo nên mùi thơm, hương vị và là chìa khóa quyết định chất lượng của trà đá xanh. Khi làm lá xanh phải nắm vững các quy trình kỹ thuật thật chặt chẽ như héo nặng rung nhẹ, héo nhẹ rung nặng, lắc nhiều làm ít, nhẹ trước nặng, trước ít rồi nhiều, đầu ngắn rồi dài, ngắm xanh và làm xanh. Trong những năm gần đây, việc phủ xanh chủ yếu được thực hiện bằng máy phủ xanh tích hợp kiểu lỗ lăn.

2. Làm héo

Phơi đều lá trà theo nguyên tắc “nhìn lá phơi lá”, thời gian phơi cụ thể phụ thuộc vào hình ảnh của lá trà: mặt lá mất độ bóng, lá mềm mại, hai lá non phía trên rủ xuống (hoặc một lá rủ xuống), mùi hăng của quế tản bớt. Sau đó, chuyển sang gian phơi để hong mát trong khoảng 1 giờ để tản nhiệt và phân bố đều độ ẩm giữa thịt lá và gân lá.

3. Làm xanh

Đây là quy trình then chốt quyết định chất lượng của trà Nhục Quế. Nhiệt độ phòng làm xanh khoảng 22°C – 25°C, độ ẩm trong phòng khoảng 70%, đảm bảo thông gió.

Làm xanh theo phương pháp truyền thống Vũ Di “nhìn lá làm xanh” và “nhìn trời làm xanh”, đồng thời kết hợp với đặc điểm lá xanh của trà quế, lắc lá nhiều lần (5 – 8 lần). Số lần lắc mỗi lần tăng dần, độ dày tán lá tăng dần sau mỗi lần sàng, giúp hương thơm phát triển chậm rãi và đầy đủ.

Thời gian hong xanh (khoảng thời gian giữa hai lần lắc) ngắn trước, dài sau. Cụ thể thời gian và mức độ dựa vào quan sát tổng hợp bằng cảm giác tay, mũi, mắt. Tiêu chuẩn: lá xanh có độ đàn hồi như bông khi cầm trong tay; không còn mùi hăng, chuyển từ hương thanh sang hương hoa quả; viền lá có màu đỏ ba phần, xanh bảy phần.

Toàn bộ thời gian để thực hiện quá trình này mất khoảng 8 – 12 giờ.

4. Định hình lá trà

Sau khi làm xanh, sẽ tiến hành sát khuẩn trong vòng 40 phút sau lần lắc cuối cùng, không nên để lâu, tránh lá bị ủ dẫn đến lên men quá mức. Nhiệt độ đáy nồi 250°C là thích hợp. Mức độ sát khuẩn đạt chuẩn khi hương thơm lộ rõ, bẻ cành không gãy. Lúc này, cuộn lá thành từng dải.

5. Sấy khô

Công đoạn này bao gồm ba bước: sấy sơ, chọn cuống, sấy kỹ. Nhiệt độ sấy sơ khoảng 130°C, thời gian 12 – 15 phút. Chọn cuống sau khi sấy sơ. Sau đó sấy kỹ khoảng 90°C, sấy đến khi độ ẩm lá trà còn khoảng 6% – 7% là được trà thô.

6. Ủ trà

Việc ủ trà thô sau khi sấy kỹ hay không phụ thuộc vào thói quen tiêu dùng của các khu vực tiêu thụ khác nhau. Một số khu vực như Triều Châu, Quảng Đông và một số nơi ở Sơn Đông Bắc Kinh yêu cầu trà thành phẩm có độ lửa cao, trà thô cần ủ một hoặc hai lần (gọi là hầm), lần ủ đầu tiên 80°C – 90°C, 6 tiếng; trong trường hợp đặc biệt, ủ lần thứ hai sau nửa tháng ủ lần đầu, nhiệt độ 70°C – 80°C, 7 – 8 tiếng, sấy đến khi độ ẩm lá trà còn khoảng 5%.

Trà Nhục Quế thành phẩm sau khi ủ có hương thơm caramel và khả năng chịu nước tốt, nhưng các chất tạo hương vị do sấy kỹ sẽ bị mất hoàn toàn sau khi ủ.

Công dụng của trà Nhục Quế

Trà Nhục Quế được ví như “thần dược” ấm áp, do hương vị đậm đà, không đắng, có mùi thơm có thể giúp sảng khoái tinh thần và tiêu hóa, giảm khí, giảm cảm giác nôn nao, tính ấm không gây đau bụng.

Trà Nhục Quế có tác dụng ngăn ngừa ung thư, chống tia xạ, chống lão hóa, chống đột biến, nâng cao khả năng miễn dịch, xua tan cảm lạnh và giảm đau, làm ấm lá lách và dạ dày, thông tắc mạch máu, diệt côn trùng và ngăn chặn bệnh kiết lỵ.

Lưu ý khi sử dụng trà Nhục Quế

Quế là một loại thuốc cay nồng, tính nóng, không thích hợp ăn quá nhiều, liều lượng mỗi lần dùng cũng không nên quá nhiều.

• Trong “Thần Nông dược liệu” có ghi rằng các loại thuốc như quế là “dùng quá nhiều dễ gây chóng mặt, sưng mắt khô, ho, khô miệng, tim đập nhanh.

• Trà quế không nên dùng cho những người bị âm hư, hỏa quá mức, trong cơ thể quá nóng, nhiệt huyết quá mức.

• Phụ nữ mang thai và cho con bú nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bởi loại trà này có thể gây ảnh hưởng đến thai nhi và trẻ sơ sinh.
• Người có bệnh lý nền nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng: có thể tương tác với một số loại thuốc, do đó, người có bệnh lý nền nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Chú ý tìm hiểu kỹ trước khi sử dụng các loại trà để đảm bảo lợi ích tốt nhất cho sức khỏe.

Các pha trà Nhục Quế

1. Cho hai muỗng cà phê quế khô vào cốc nước nóng, ngâm khoảng mười phút, lọc lấy nước và uống. Lượng trà: Phụ thuộc vào kích thước của bình đựng (nồi hoặc cốc có nắp đậy), thông thường là một nửa lượng trà.

Có thể sử dụng thêm mật ong hay các nguyên liệu khác theo ý thích.

2. Lượng nước: Tùy theo lượng trà, thường là 20-25 ml nước cho mỗi gam trà.

3. Nhiệt độ nước: Nhiệt độ sôi ban đầu phải trên 98°C, đặc biệt đối với lần pha đầu tiên.

Thời gian ngâm: Lần đầu tiên 1 phút, lần thứ hai 1,5 phút, lần thứ ba thích hợp hơn, sau đó tăng dần thời gian lên gấp đôi. Trà Nhục Quế có thể được pha nhiều hơn sáu lần.

Hy vọng bài viết trên sẽ đem đến cho bạn những thông tin hữu ích về Trà Nhục Quế – loại danh trà nổi tiếng ở Trung Quốc. Nếu bạn đang tìm kiếm những bộ ấm chén hay những loại trà ngon, đừng ngần ngại mà hãy ghé website của Hưng Mộc Trà để tìm hiểu nhé!!!

Đừng quên theo dõi Hưng Mộc Trà để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích hơn nữa về trà, văn hóa trà nhé!!